'Evlenme akdi ancak eşlerin serbest ve tam rızasıyla yapılır'

ŞAHİN ANTAKYALIOĞLU – AVUKAT

Evlilik için uygun yaşa erişmiş her erkek ve kadın, ırk, uyrukluk veya din bakımlarından hiçbir kısıtlamaya tabi olmaksızın evlenme ve aile kurma hakkına sahiptir. Her erkek ve kadın evlenme konusunda, evlilik süresince ve evliliğin sona ermesinde eşit haklara sahiptir. Ancak ayırt etme gücüne sahip olmayanlar, yasal temsilcilerinin izni olmayanlar evlenemez. Ruhsal hastalıkları olanlar da evlenmelerinde tıbbi sakınca bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla anlaşılmadıkça evlenemezler.

Erken evlilik, Çocuk evlilikleri ya da erken evlilikler 18 yaşın altındaki bireylerin evlendirilmesidir. Zorla evlilik ise çocuğun kendi arzu ve rızası dışında, aydınlatılmış onamı olmadan evlendirilmesidir. Zorla evlilik; baskı, tehdit, kaçırma, zorlama, yıldırma, kandırma, özendirme, teşvik vb. sonucunda gerçekleşebilir. Erken yaşta yapılan evlilikler çocuk hakkı, kadın hakkı ve insan hakkı ihlalini doğurur; çocukların ‘Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ‘de yer alan haklarının gerçekleşmesinin önünde engeller oluşturur.

Yasal evlenme yaşının altındaki çocukları evlendirmek mevzuatımıza göre suçtur. Savcılık anne-baba ve evlenen çocuklar hakkında Ceza Yasası’nın 103. maddesinde yer alan cinsel istismar suçu nedeniyle soruşturma açar. İdaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek veya bir meslek veya sanat öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde, terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini kötüye kullanan kişi bir yıla kadar hapis cezası alır. Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişinin cezası ise şikâyet üzerine, bir yıla kadar hapistir.

CEDAW( Kadınlara Yönelik Her Türlü Ayrımcılığın Önlemesi Sözleşmesi) Komitesi 2005 yılında yayınladığı tavsiye kararlarında Türkiye’de kadın-erkek eşitsizliğine yol açan etkenleri “ataerkil yapı, kültürel stereotipler ve gelenekler” olarak sıralamış, bunların “erken yaşta evliliklere, zorla evlendirmelere ve çokeşliliğe” yol açtığını belirtmiştir. Komite, devletin bu konularda kadın örgütleriyle işbirliği yapması gerektiğini de vurgulamıştır. Bu sözleşmeye göre sözleşmenin tarafı olan ülkelerce “Çocuğun erken yaşta nişanlanması veya evlenmesi hiçbir şekilde yasal sayılmayacak ve evlenme asgari yaşının belirlenmesi ve evlenmelerin resmi sicile kaydının mecburi olması için, yasama dahil gerekli tüm önlemler alınacaktır.” maddesi uygulanmak zorundadır.

Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi’de erken evlilikleri cinsel istismar saymaktadır. Bu sözleşmeye 18 yaşını tamamlamış herkesi ‘çocuk’ saymaktadır. Bu hususta taraflardan her biri;

♦ Çocukların cinsel sömürü ve istismarının her türünü engellemek ve çocukları korumak için gereken yasal ve diğer tedbirleri alır.

♦ Eğitim, sağlık, sosyal koruma, adli ve emniyet sektörleri ve spor, kültür ve boş zaman aktiviteleriyle ilgili alanlarda, çocuklarla düzenli ilişki içinde olan kişiler arasında çocukların korunması bilincini teşvik etmek için gereken yasal ve diğer tedbirleri alır.

♦ Kendi iç hukukuna uygun olarak, çocuklarla düzenli ilişki gerektiren bu mesleklere girişte bu meslek adaylarının çocuklara cinsel sömürü veya istismar fiillerinden hüküm giymemiş olduğundan emin olmak için gereken yasal ve diğer tedbirleri alır.

♦ Çocukların ilk ve orta öğretimde gelişen kapasitelerine uygun olarak, cinsel sömürü ve istismar risklerine ve kendilerini koruma yollarına ilişkin bilgi edinmelerini sağlamak için gereken yasal ve diğer tedbirleri alır.

♦ Çocukların cinsel sömürüsü ve istismarı olgusu ve alınabilecek koruyucu tedbirler konusunda bilgi sağlayan kamuya yönelik bilinçlendirme kampanyaları geliştirir veya yürütür.

Tüm bu mevzuat dikkate alındığında çocukları, istismar eden kişiyle evlendirilmesi mümkün değildir. Devam eden şiddet ve kölelik sarmalını kırmak gerekmektedir. Erken ve Zorla evlilikler modern, çağdaş kölelik anlamına gelmektedir. Şiddet sarmalını kırmak için Çocuk Koruma Kanunundaki Koruyucu ve Destekleyici Tedbirleri etkin ve verimli kullanabilmek gerekir.

 

 

Kaynak: https://www.birgun.net/haber-detay/evlenme-akdi-ancak-eslerin-serbest-ve-tam-rizasiyla-yapilir.html?fbclid=IwAR03DamYCPAEOODDLbiUYco8JdDxAoFxoHE1TKjRP5upCl6msIFITbTnuGE

HABERLER&DUYURULAR

PAYLAŞILAN DOSYALAR

ÜYESİ OLDUĞUMUZ PLATFORM

DESTEK İÇİN